Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu a majątek wspólny małżonków

Kwestia do którego majątku – wspólnego, czy też osobistego jednego z małżonka – przynależy spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu jest szczególnie istotna w przypadku zmiany osoby uprawnionej – czy to w związku ze sprzedażą, podziałem majątku po rozwodzie czy dziedziczeniem.

Zgodnie z art. 31 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa, która obejmuje przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich, zaś  zgodnie z art. 33 Kodeksu rodzinnego do majątku osobistego każdego z małżonków należą m.in. przedmioty majątkowe nabyte przed powstaniem wspólności ustawowej. O przynależności przedmiotu majątkowego nabytego w trakcie trwania związku małżeńskiego nie ma znaczenia, czy stroną czynności prawnej są oboje małżonkowie czy też jedno z nich.

Należy stwierdzić, że spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu wejdzie do majątku wspólnego małżonków nawet wówczas kiedy umowę o ustanowienie tego prawa zawrze ze spółdzielnią tylko jeden z małżonków lub gdy przydział został dokonany na rzecz jednego z małżonków. Spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego wejdzie w skład majątku wspólnego małżeńskiego, chociażby wkład budowlany pochodził w całości lub w części z majątku osobistego jednego z małżonków – wówczas pozostaje do rozliczenia kwestia nakładów poczynionych z majątku osobistego jednego z małżonków na majątek wspólny.

 

Nierówne udziały w użytkowaniu wieczystym działki i prawie własności budynku

Niejednokrotnie w księgach wieczystych zakładanych dla budynków i lokali w latach 70 widnieją nierówne udziały w prawie wieczystego użytkowania gruntu i w prawie własności części wspólnych budynków.

Nierówne udziały wprawie własności budynku i prawie użytkowania wieczystego gruntu to spory kłopot dla właścicieli lokali.  Taki zapis uniemożliwia ujawnienie w księdze wieczystej przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności – sąd wymaga, aby przed ujawnieniem zmiany w księdze wieczystej współwłaściciele uporządkowali kwestię udziałów.

Takie uporządkowanie wymaga jednoczesnej obecności w kancelarii notarialnej wszystkich współwłaścicieli bądź ich pełnomocników, którzy następnie składają stosowne oświadczenie, którego skutkiem jest wyrównanie udziałów w prawie wieczystego użytkowania oraz w prawie własności. Dopiero jedność tych udziałów pozwala na ujawnienie przekształcenia w księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości wspólnej i dla poszczególnych lokali.

Wniosek o ujawnienie przekształcenia bez przeprowadzenia powyższej procedury zostanie przez sąd oddalony.